Windows XP DNS Değiştirme

Windows XP, 2001’de çıktığında Microsoft’un en sevilen işletim sistemlerinden biri olmuştu ve yıllarca milyonlarca bilgisayarda kullanıldı. Bugün hala bazı fabrika makinelerinde, laboratuvar cihazlarında, eski muhasebe veya otomasyon yazılımlarını çalıştıran bilgisayarlarda karşımıza çıkabiliyor. Bu tür sistemlerde ağ ayarlarının, DNS dahil, doğru yapılandırılması gerekebiliyor.

Bu rehberde Windows XP’de DNS ayarlarının nasıl değiştirileceğini, komut satırı yöntemini ve bu eski sistemle internete bağlanırken bilmeniz gereken önemli noktaları anlatıyoruz.

Önce Bilinmesi Gereken: Windows XP ve İnternet

Microsoft, Windows XP için tüm desteği Nisan 2014’te sonlandırdı. Aradan geçen yıllarda sistemde çok sayıda güvenlik açığı keşfedildi ve bunların hiçbiri kapatılmadı. Güncel olmayan bir Windows XP bilgisayarını internete bağlamak, özellikle ağ üzerinden yayılan zararlı yazılımlar açısından ciddi risk taşır.

Bunun yanında pratik bir sorun daha var: Windows XP, bugünkü internet sitelerinin büyük çoğunluğunu açamıyor. Bunun nedeni DNS değil, şifreleme:

• Güncel şifreleme protokolleri: Siteler artık TLS 1.2 ve TLS 1.3 kullanıyor. XP’deki Internet Explorer bu protokolleri desteklemiyor.
• Tarayıcı desteği: Chrome, Firefox ve diğer tarayıcıların XP’yi destekleyen son sürümleri yıllar önce yayımlandı.
• Sertifikalar: XP’deki kök sertifikalar güncel olmadığı için, siteler geçerli sertifikalara sahip olsa bile sistem onları tanımayabilir.
• SNI desteği: XP’deki Internet Explorer, aynı sunucuda barındırılan birden fazla HTTPS sitesini ayırt etmeye yarayan SNI özelliğini desteklemez.

Bu nedenle XP’de “sayfa görüntülenemiyor” veya sertifika hatası alıyorsanız, DNS’i değiştirmek sorunu çözmez. Bu bilgisayarı yalnızca yerel ağdaki cihazlarla iletişim için kullanmanızı, mümkünse internetten tamamen ayırmanızı öneririz. İnternet erişimi gereken işler için güncel bir sistem kullanmak en doğru yoldur; Windows 11 adımları için Windows 11 DNS değiştirme rehberimize göz atabilirsiniz.

Hangi DNS’i Seçmelisiniz?

XP’de DNS değiştirmenin en mantıklı nedenlerinden biri, bu savunmasız sistemi en azından bilinen zararlı sitelere karşı biraz daha korumaktır. Bu yüzden zararlı site filtresi sunan hizmetler öne çıkar:

Diğer seçenekler için DNS adresleri sayfamıza göz atabilirsiniz.

Denetim Masası ile DNS Değiştirme

Adım 1: Ağ Bağlantılarını Açın

Başlat > Denetim Masası‘nı açın. Denetim Masası’nın görünümüne göre:

• Kategori görünümündeyseniz: Ağ ve İnternet Bağlantıları kategorisine, ardından Ağ Bağlantıları simgesine tıklayın.
• Klasik görünümdeyseniz: Doğrudan Ağ Bağlantıları simgesine çift tıklayın.

Daha hızlı bir yol isterseniz Başlat > Çalıştır‘a tıklayın, ncpa.cpl yazıp Tamam’a basın. Bu kısayol XP’den Windows 11’e kadar tüm sürümlerde çalışır.

Adım 2: Bağlantınızı Seçin

Açılan pencerede bilgisayarınızdaki ağ bağlantıları listelenir:

• Kablosuz bağlantı kullanıyorsanız: Kablosuz Ağ Bağlantısı
• Kablo ile bağlıysanız: Yerel Ağ Bağlantısı

Kullandığınız bağlantıya sağ tıklayıp Özellikler‘i seçin.

Adım 3: TCP/IP Ayarlarını Açın

Genel sekmesindeki listeden Internet Protokolü (TCP/IP) öğesini seçin ve alttaki Özellikler düğmesine tıklayın.

XP’de bu öğenin adında “Sürüm 4” ifadesi yer almaz, çünkü IPv6 varsayılan olarak yüklü gelmez. Listede yalnızca “Internet Protokolü (TCP/IP)” görürsünüz.

Adım 4: DNS Adreslerini Girin

1. Pencerenin alt bölümünde “Aşağıdaki DNS sunucu adreslerini kullan” seçeneğini işaretleyin.
2. Tercih edilen DNS sunucusu alanına birincil adresi yazın (örneğin 9.9.9.9).
3. Diğer DNS sunucusu alanına ikincil adresi yazın (örneğin 149.112.112.112).
4. Tamam‘a tıklayın, ardından bağlantı özellikleri penceresini de Tamam ile kapatın.

Pencerenin üst kısmındaki “Otomatik olarak bir IP adresi al” seçeneğine dokunmayın. IP adresini elle tanımlamak, yanlış bir değer girildiğinde bağlantının tamamen kesilmesine yol açar.

Üçten Fazla DNS Eklemek

İkiden fazla DNS sunucusu kullanmak isterseniz, aynı penceredeki Gelişmiş düğmesine tıklayıp DNS sekmesine geçin. Ekle düğmesiyle ek sunucular tanımlayabilir, oklarla sıralarını değiştirebilirsiniz.

Komut Satırı ile DNS Değiştirme

Windows XP’de PowerShell varsayılan olarak bulunmaz, ancak netsh komutu aynı işi görür.

1. Başlat > Çalıştır‘a tıklayın, cmd yazıp Tamam’a basın.
2. Bağlantınızın tam adını görmek için:

netsh interface ip show config

3. Birincil DNS’i ayarlamak için:

netsh interface ip set dns name="Yerel Ağ Bağlantısı" static 9.9.9.9

4. İkincil DNS’i eklemek için:

netsh interface ip add dns name="Yerel Ağ Bağlantısı" 149.112.112.112 index=2

5. Otomatik DNS’e geri dönmek için:

netsh interface ip set dns name="Yerel Ağ Bağlantısı" dhcp

Kablosuz bağlantı kullanıyorsanız “Yerel Ağ Bağlantısı” yerine “Kablosuz Ağ Bağlantısı” yazın. Bağlantı adında Türkçe karakter bulunduğu için komut hata verirse, bağlantıyı Ağ Bağlantıları penceresinden “LAN” gibi basit bir adla yeniden adlandırıp komutu bu adla çalıştırabilirsiniz.

Değişikliği Doğrulama ve Önbelleği Temizleme

Komut isteminde şu komutu çalıştırarak DNS önbelleğini temizleyin:

ipconfig /flushdns

Ardından yeni ayarları görmek için:

ipconfig /all

Kullandığınız bağlantının altındaki DNS Sunucuları satırında yeni adresleri görmelisiniz. Modemi yeniden başlatmanız gerekmez. Ayrıntılar için [DNS önbelleği temizleme] sayfamıza göz atabilirsiniz.

Sık Karşılaşılan Sorunlar

Siteler “Sayfa görüntülenemiyor” hatası veriyor: Büyük ihtimalle sorun DNS değil, XP’nin güncel şifreleme protokollerini desteklememesidir. ping 9.9.9.9 komutu cevap veriyor ve nslookup ip-adres.com komutu bir IP adresi döndürüyorsa, DNS çalışıyor demektir.

Sertifika hataları: XP’deki kök sertifikalar güncel değildir. Bu, DNS ayarlarıyla çözülebilecek bir sorun değildir.

Bağlantı “Sınırlı veya bağlantı yok” gösteriyor: IP adresi ayarının da yanlışlıkla değiştirilmiş olabileceğini kontrol edin. TCP/IP özelliklerinde üst bölümün otomatik konumda olması gerekir.

Ayarlar kaydedilmiyor: XP’de ağ ayarlarını değiştirmek için yönetici hesabıyla oturum açmış olmanız gerekir.

Kablosuz ağa bağlanamıyorum: XP, güncel modemlerin kullandığı WPA3 şifrelemesini desteklemez; WPA2 desteği de ancak güncelleme paketleriyle gelir. Bu, DNS’ten bağımsız bir uyumluluk sorunudur.

Sık Sorulan Sorular

Windows XP’de DNS değiştirmek siteleri açmamı sağlar mı?
Genellikle hayır. XP’de sitelerin açılmamasının asıl nedeni eski şifreleme protokolleri ve güncel olmayan tarayıcılardır.

Windows XP’de şifreli DNS kullanabilir miyim?
Hayır. XP ve bu sisteme uygun tarayıcılar şifreli DNS’i desteklemez.

XP bilgisayarımı internete bağlamak güvenli mi?
Hayır. Sistem yıllardır güvenlik güncellemesi almıyor. Bilgisayarı yalnızca yerel ağ işleri için kullanmanız ve mümkünse internet erişimini modem veya güvenlik duvarı üzerinden kısıtlamanız önerilir.

Bu adımlar Windows Server 2003’te de geçerli mi?
Evet. Windows Server 2003’te menüler ve komutlar büyük ölçüde aynıdır.