Hosts Dosyası Değiştirme

Tarayıcıya bir alan adı yazdığınızda bilgisayarınız önce o adın hangi IP adresine karşılık geldiğini bulmak zorundadır. Bu iş çoğu zaman DNS sunucularına sorularak yapılır. Ancak işletim sistemi DNS’e gitmeden önce yerel bir dosyaya bakar: hosts dosyası. İnternetin ilk yıllarından kalma bu küçük metin dosyası, bugün hâlâ geliştiricilerden sistem yöneticilerine kadar pek çok kişinin elinin altındaki pratik bir araç.

Hosts Dosyası Ne İşe Yarar?

Hosts dosyası, alan adlarını IP adresleriyle elle eşleştirmenizi sağlar. Dosyaya yazdığınız bir kayıt, DNS’ten gelecek cevaptan önce dikkate alınır. Yani bilgisayarınıza “bu alan adı için başka yere sorma, şu adrese git” demiş olursunuz.

Günlük kullanımda en sık karşılaşılan senaryolar şunlar:

• Site taşıma ve test: Bir web sitesini yeni sunucuya taşıdığınızda, DNS kayıtlarını değiştirmeden önce siteyi yeni sunucuda kendi bilgisayarınızdan kontrol edebilirsiniz.
• Yerel geliştirme: Geliştiriciler, proje.test gibi adları kendi bilgisayarlarındaki sunucuya yönlendirmek için hosts dosyasını kullanır.
• Engelleme: Belirli reklam, takip ya da dikkat dağıtan alan adlarını 0.0.0.0 adresine yönlendirerek bilgisayarınızda erişilemez hale getirebilirsiniz.
• DNS kaynaklı erişim sorunları: Bir sitenin doğru IP adresini biliyorsanız ve sorun DNS çözümlemesinden kaynaklanıyorsa, hosts kaydı bu adımı atlamanızı sağlar.

Hosts Dosyası Nerede?

Dosyanın konumu işletim sistemine göre değişir, ancak yıllardır pek değişmemiştir:

• Windows 10 ve Windows 11: C:\Windows\System32\drivers\etc\hosts
• macOS: /etc/hosts
• Linux: /etc/hosts

Windows’ta dikkat edilmesi gereken bir nokta var: Dosyanın uzantısı yoktur. Adı sadece hosts‘tur. Düzenledikten sonra hosts.txt olarak kaydederseniz sistem bu dosyayı okumaz ve yaptığınız değişiklik hiçbir işe yaramaz.

Windows’ta Hosts Dosyası Nasıl Düzenlenir?

1. Başlat menüsünde “Not Defteri” yazın, sağ tıklayıp Yönetici olarak çalıştır seçeneğine tıklayın.
2. Not Defteri’nde Dosya > Aç menüsüne gidin ve yukarıdaki klasöre ilerleyin.
3. Dosya türü filtresini “Tüm Dosyalar” olarak değiştirin, aksi halde hosts dosyası listede görünmez.
4. Dosyanın en altına her satıra bir kayıt gelecek şekilde ekleme yapın. Örnek: 203.0.113.10 ornek-site.com
5. Kaydedin ve değişikliğin hemen geçerli olması için Komut İstemi’nde ipconfig /flushdns komutunu çalıştırın.

macOS ve Linux’ta Düzenleme

Terminali açın ve dosyayı yetkili kullanıcı olarak düzenleyin:

sudo nano /etc/hosts

Kayıtlarınızı ekledikten sonra Ctrl+O ile kaydedip Ctrl+X ile çıkın. DNS önbelleğini temizlemek için macOS’ta sudo dscacheutil -flushcache; sudo killall -HUP mDNSResponder, systemd kullanan Linux dağıtımlarında ise resolvectl flush-caches komutunu kullanabilirsiniz.

Değişiklik Kaydedilmiyorsa Ne Yapmalı?

Hosts dosyasıyla ilgili sorunların büyük kısmı üç nedenden kaynaklanır:

Yönetici yetkisi yok. Dosya sistem klasöründe durduğu için normal kullanıcı hesabıyla değiştirilemez. Düzenleyiciyi yönetici olarak açmanız gerekir. İş bilgisayarı kullanıyorsanız bu yetki büyük ihtimalle BT ekibindedir.

Güvenlik yazılımı müdahale ediyor. Zararlı yazılımlar yıllardır hosts dosyasını, kullanıcıları sahte sitelere yönlendirmek için kullanıyor. Bu yüzden Microsoft Defender ve bazı antivirüs programları, özellikle bilinen sitelere ait kayıtları şüpheli bulup geri alabilir veya uyarı verebilir.

Tarayıcı kendi DNS’ini kullanıyor. Güncel tarayıcılarda bulunan “Güvenli DNS” (DNS over HTTPS) özelliği ve tarayıcının kendi önbelleği, bazı durumlarda değişikliğin hemen görünmemesine yol açabilir. Tarayıcıyı tamamen kapatıp açmak ya da gizli pencerede denemek genellikle işe yarar.

Hosts Dosyası Engelli Sitelere Erişim Sağlar mı?

Kısa cevap: Çoğu durumda hayır. Eskiden erişim engelleri büyük ölçüde DNS düzeyinde uygulanıyordu. Servis sağlayıcının DNS sunucusu engelli bir site için yanlış cevap döndürdüğünde, hosts dosyasına doğru IP adresini yazmak bu engeli atlatmaya yetiyordu. Bu nedenle DNS ayarlarını değiştirmek ve hosts dosyasını düzenlemek bir dönem çok popüler yöntemlerdi.

Bugün ise engellemeler genellikle bağlantı sırasında, tarayıcının gönderdiği alan adı bilgisinin (SNI) incelenmesiyle ya da doğrudan IP adresi düzeyinde yapılıyor. Bu durumda alan adını hangi IP’ye çözdüğünüzün bir önemi kalmaz; bağlantı yine kesilir. Hosts dosyası yalnızca DNS kaynaklı sorunlarda işe yarar.

VPN Ne Zaman Daha Mantıklı?

Trafiğinizin tamamını şifreleyip başka bir sunucu üzerinden geçiren VPN’ler, hosts dosyasının çözemediği durumları çoğunlukla karşılar. Halka açık Wi-Fi ağlarında gizliliğinizi korumak için de mantıklı bir tercihtir. Seçim yaparken bağımsız denetimden geçmiş kayıt tutmama politikası, WireGuard gibi güncel protokol desteği ve şeffaf bir şirket yapısı arayın. Ücretsiz VPN’lerde temkinli olun; bir kısmı masraflarını kullanıcı verisiyle karşılar.

Erişim engellerinin mahkeme veya ilgili kurum kararlarıyla uygulandığını, bu kararları aşmaya yönelik girişimlerde sorumluluğun kullanıcıya ait olduğunu da unutmamak gerekir.

Kısa Bir Güvenlik Kontrolü

Hosts dosyanızı ara sıra açıp içine göz atmak iyi bir alışkanlıktır. Kendi eklemediğiniz, özellikle banka, e-posta veya sosyal medya sitelerini tanımadığınız IP adreslerine yönlendiren kayıtlar görürseniz, bilgisayarınızda zararlı yazılım olabilir. Bu kayıtları silip güncel bir antivirüs taraması yapmak ilk adım olmalıdır.