Yandex DNS Ayarları
Yandex DNS, Yandex’in ücretsiz olarak sunduğu herkese açık bir DNS hizmetidir. Birçok kullanıcı onu Yandex Tarayıcı ile birlikte anılan bir özellik sanır, ancak ikisi arasında doğrudan bir bağ yoktur. Yandex DNS’i Chrome, Firefox ya da Safari kullanırken de, telefonunuzda, oyun konsolunuzda veya doğrudan modeminizde de kullanabilirsiniz. Hizmeti diğer herkese açık DNS’lerden ayıran asıl özellik, üç farklı filtreleme seviyesi sunmasıdır.
Yandex DNS’in Üç Modu
Yandex, aynı altyapıyı üç farklı adres grubu üzerinden sunar. Hangi adresi girdiğiniz, hangi filtrenin devreye gireceğini belirler.
Temel (Basic) Mod
- IPv4: 77.88.8.8 ve 77.88.8.1
- IPv6: 2a02:6b8::feed:0ff ve 2a02:6b8:0:1::feed:0ff
Bu modda herhangi bir filtreleme yapılmaz. Sadece alan adı çözümleme hizmeti alırsınız. Servis sağlayıcınızın DNS’inden memnun değilseniz alternatif olarak denenebilir.
Güvenli (Safe) Mod
- IPv4: 77.88.8.88 ve 77.88.8.2
- IPv6: 2a02:6b8::feed:bad ve 2a02:6b8:0:1::feed:bad
Bu mod, virüs barındıran, oltalama amaçlı ya da dolandırıcılıkla ilişkilendirilen siteleri engeller. Zararlı bir bağlantıya tıkladığınızda site açılmak yerine uyarı sayfası görürsünüz. Yaşlı aile bireylerinin veya bilgisayar konusunda deneyimsiz kullanıcıların cihazları için makul bir varsayılan tercihtir.
Aile (Family) Modu
- IPv4: 77.88.8.7 ve 77.88.8.3
- IPv6: 2a02:6b8::feed:a11 ve 2a02:6b8:0:1::feed:a11
Güvenli moddaki korumaya ek olarak yetişkin içerikli siteleri ve bu tür reklamları engeller. Ayrıca Yandex arama sonuçlarında yetişkin içerik filtrelenir.
Üç modda da hız aynıdır; filtre seviyesini yükseltmek bağlantınızı yavaşlatmaz.
Yandex DNS Nasıl Ayarlanır?
Bilgisayarda DNS değiştirme adımları, hangi DNS hizmetini kullanırsanız kullanın aynıdır. Windows 11 için adım adım anlatımı [DNS ayarları rehberimizde] bulabilirsiniz; yapmanız gereken, DNS alanlarına yukarıdaki moddan istediğinizin adreslerini girmektir.
Android kullanıcıları için daha pratik bir yol var. Android 9 ve sonrasında Ayarlar > Ağ ve İnternet > Özel DNS bölümüne gidip “Özel DNS sağlayıcısı ana makine adı” alanına şu adreslerden birini yazabilirsiniz:
- Temel:
common.dot.dns.yandex.net - Güvenli:
safe.dot.dns.yandex.net - Aile:
family.dot.dns.yandex.net
Bu yöntemin iki avantajı vardır: DNS sorgularınız şifreli olarak gönderilir ve ayar hem Wi-Fi’da hem de mobil veride geçerli olur. Menü isimleri telefon markasına göre küçük farklılıklar gösterebilir.
Aile Filtresini Doğru Kurmak
Aile modunu yalnızca çocuğunuzun tabletine tanımlamak işe yarar ama tek başına yeterli değildir. Filtrenin gerçekten etkili olması için birkaç noktaya dikkat etmek gerekir:
Modemden ayarlayın. Aile modunu modemin yönetim panelinde DNS olarak tanımlarsanız, evdeki tüm cihazlar Wi-Fi’a bağlandığı anda otomatik olarak filtrelenir. Yeni bir cihaz geldiğinde ayrıca bir şey yapmanız gerekmez. Bazı modemler cihaz bazında farklı DNS atamaya izin verir; bu sayede yetişkinlerin cihazlarını filtre dışında tutabilirsiniz.
Mobil veriyi unutmayın. Modemdeki ayar, telefon mobil veriye geçtiği anda devre dışı kalır. Çocuğunuzun telefonunda Android’in Özel DNS ayarını kullanmak bu boşluğu kapatır.
Tarayıcının kendi DNS’ine dikkat edin. Chrome, Edge ve Firefox’taki “Güvenli DNS” özelliği açıksa, tarayıcı sistemdeki DNS ayarını atlayıp kendi seçtiği sağlayıcıyı kullanabilir. Çocuk cihazlarında bu ayarı kapatmak veya aynı aile filtresine yönlendirmek gerekir.
DNS filtresinin sınırlarını bilin. VPN kullanan ya da DNS ayarını değiştirmeyi bilen bir genç, bu filtreyi kolayca aşabilir. DNS filtrelemesini tek başına değil, işletim sisteminin ebeveyn denetimi özellikleriyle (Google Family Link, Apple Ekran Süresi, Microsoft Family Safety) birlikte kullanmak çok daha güvenilir sonuç verir. Hiçbir teknik önlem, çocukla internet kullanımı üzerine açık bir konuşmanın yerini tutmaz.
Yandex DNS Engelli Sitelere Erişim Sağlar mı?
Bu soruyla sık karşılaşıyoruz. Temel moddaki Yandex DNS, servis sağlayıcınızın DNS’inin uyguladığı yönlendirmeleri uygulamaz. Ancak Türkiye’de erişim engelleri artık büyük ölçüde DNS değil, bağlantı sırasında alan adı bilgisinin incelenmesi ve IP düzeyinde engelleme yoluyla uygulanıyor. Bu yüzden DNS değiştirmek engellenmiş sitelerin çoğunda sonuç vermez. Güvenli ve Aile modları ise tam tersine, erişimi kısıtlamak için tasarlanmıştır.
Yandex DNS’i Seçmeden Önce Bilinmesi Gerekenler
Yandex bir Rus şirketidir ve DNS sunucuları ağırlıklı olarak Rusya, BDT ülkeleri ve Batı Avrupa’da bulunur. Bulunduğunuz yere göre gecikme süresi Cloudflare veya Google’ın DNS hizmetlerinden farklı çıkabilir. Kişisel verilerin hangi yargı alanında işlendiği sizin için önemliyse, bu da değerlendirilmesi gereken bir noktadır.
Aile filtresi için alternatif arıyorsanız Cloudflare’in aile odaklı adresleri (1.1.1.3 ve 1.0.0.3) ve AdGuard DNS’in aile modu da benzer koruma sunar. En doğru seçimi yapmak için birkaçını kendi bağlantınızda deneyip hem hızı hem de filtrenin ihtiyacınızı karşılayıp karşılamadığını gözlemlemenizi öneririz.